بروساژ یک درمان تخصصی و سطحی در دندانپزشکی است که با هدف حذف لکههای خارجی و ایجاد سطحی صیقلی بر روی دندانها انجام میگیرد. این روش که اغلب بهعنوان مرحله تکمیلی جرمگیری صورت میپذیرد، ظاهری درخشان و تمیز به لبخند میبخشد.
همچنین با هموار کردن سطح مینا، یک لایه محافظتی مؤثر در برابر تجمع سریع پلاک و باکتری ایجاد مینماید. در این مقاله درباره موضوع بروساژ دندان، مزایا و نکات اصلی آن صحبت خواهیم کرد.
مراحل انجام بروساژ دندان
بروساژ دندان یک فرآیند تخصصی و غیرتهاجمی در دندانپزشکی است که هدف اصلی آن حذف لکههای سطحی، پلاکهای نرم و ایجاد سطحی صیقلی و براق روی مینای دندان است. این روش اغلب بهعنوان مرحله نهایی جرمگیری حرفهای یا به طور مستقل برای بهبود ظاهر دندانهای لکهدار انجام میشود که در ادامه به مراحل انجام آن میپردازیم:
۱. ارزیابی اولیه و انتخاب مواد
– دندانپزشک یا بهداشتکار دندانهای شما را بررسی میکند تا نوع لکهها (ناشی از قهوه، چای، تنباکو یا داروها) و وضعیت عمومی مینا را تشخیص دهد.
– بر اساس این ارزیابی، درجه سایندگی (گرید) خمیر مخصوص این روش انتخاب میشود. این خمیرها که پروفیلکسی پِست نامیده میشوند، در انواع ملایم، متوسط و قوی موجودند.
۲. انجام آن
– دندانپزشک یک کاپ لاستیکی یا برس نرم را به نوک یک دستگاه چرخان کمسرعت (هندپیس) متصل میکند.
– کاپ یا برس آغشته به خمیر ساینده مخصوص میشود. این خمیرها حاوی ذرات ریز و ملایمی مانند سیلیکا، آلومینا یا بیکربنات سدیم هستند که به دقت فرموله شدهاند تا بدون آسیب به مینا، لکهها را بزدایند.
– سپس دستگاه بهآرامی روی سطح کلیه دندانها (بهویژه نواحی قابل مشاهده) حرکت داده میشود تا لکههای سطحی و پلاکهای باقیمانده پس از جرمگیری از بین بروند.
۳. شستشو و پالیش نهایی
– پس از اتمام کار، دهان بهطور کامل شسته میشود تا بقایای خمیر خارج شود.
– ممکن است برای افزایش درخشش و همواری نهایی، از خمیر پالیش فاقد ساینده یا ژل فلوراید استفاده شود تا دندانها تقویت شده و در برابر لکههای آینده مقاومتر شوند.
مهمترین ویژگیهای بروساژ
– بدون درد و بدون نیاز به بیحسی: این روش کاملاً سطحی است و تنها لایه بیرونی مینا را تحت تأثیر قرار میدهد.
– سریع: معمولاً در ۱۰ تا ۲۰ دقیقه به پایان میرسد.
– پیشگیرانه: با ایجاد سطح صیقلی، چسبندگی پلاک و جرم را برای آینده کاهش میدهد.
– زیباییبخش: لکههای خارجی (اکسترنال) را محو میکند و درخشش طبیعی دندان را برمیگرداند.
تفاوت بروساژ با جرمگیری (اسکیلینگ)
بروساژ و جرمگیری (اسکیلینگ) دو پروسه مجزا اما مکمل در تمیزکاری حرفهای دندانها (پرودنشل کلینینگ) هستند.
- هدف اصلی این دو روش
- جرمگیری (اسکیلینگ): یک درمان درمانی و ضروری است. هدف آن، برداشتن جرم سخت پس از پایان مدت زمان جرمگیری دندان (تارتار یا کالکولوس) و پلاکهای باکتریایی عمقیای است که به سطح ریشه دندان، در زیر خط لثه چسبیدهاند. تمرکز اصلی بر کنترل عفونت و توقف پیشرفت بیماری لثه (پریودنتیت) است.
- بروساژ: یک روش پیشگیرانه و زیبایی است. هدف آن، زدودن لکههای سطحی و پلاکهای نرم از سطح بالای لثه (تاج دندان)، صیقل دادن مینای دندان و ایجاد سطحی هموار برای جلوگیری از تجمع مجدد پلاک است.
- ناحیه تحت درمان
- جرمگیری
- روی نواحی زیر لثه (سابژینجیوال) و روی لثه (سوپراژینجیوال) تمرکز دارد. هدف، پاکسازی ریشه دندان و فضای پاکت پریودنتال است.
- بروساژ
- منحصراً بر روی سطح قابل مشاهده دندانها (تاج) بالای خط لثه انجام میشود.
- ابزار و روش کار جرمگیری و بروساژ
- جرمگیری:
- از ابزارهای اولتراسونیک (با نوک لرزان و پاشش آب) برای شکستن و جدا کردن جرمهای بزرگ و سخت استفاده میشود.
- از ابزارهای دستی (کیورتها) برای تراش و صاف کردن دقیقتر سطح ریشه و حذف باقیمانده جرم استفاده میگردد.
- ممکن است برای راحتی بیمار، نیاز به بیحسی موضعی داشته باشد، زیرا کار در زیر لثه انجام میشود.
- بروساژ:
- از یک دستگاه چرخان کمسرعت (هندپیس) مجهز به یک کاپ لاستیکی نرم یا برس مخصوص استفاده میشود.
- کاپ آغشته به خمیر ساینده ملایم (پروفیلکسی پِست) میشود و به آرامی روی سطح دندانها حرکت میکند.
- کاملاً بدون درد است و نیازی به بیحسی ندارد.
اولویت و توالی انجام
- جرمگیری همیشه مقدم بر بروساژ است. ابتدا باید جرمها و عفونتهای زیر لثه رفع شوند (اسکیلینگ) و سپس برای تکمیل کار و ایجاد سطح صاف، این روش انجام شود.
مزایا و فواید انجام منظم بروساژ برای سلامت و زیبایی دندانها
این روش یک درمان پیشگیرانه و زیبایی محسوب میشود که به حفظ سلامت و درخشش طبیعی دندان کمک میکند. این روش راهکاری ایدهآل برای زدودن رسوبات ناشی از مصرف چای، قهوه و دخانیات محسوب میشود و بهعنوان بخشی ضروری از مراقبتهای پیشگیرانه دندانپزشکی شناخته میشود.
انجام بروساژ بهطور منظم و بهعنوان بخشی از جلسات معاینه و تمیزکاری حرفهای دندانها (هر ۶ ماه تا یک سال)، مزایای قابلتوجهی فراتر از یک لبخند درخشان ارائه میدهد. فواید این درمان هم جنبه سلامت محور و هم زیبایی دارند.
۱. مزایای سلامتی (پیشگیرانه و درمانی)
- کاهش تجمع پلاک دندان و جرم
این روش با صیقل و همواری سطح مینای دندان، آن را برای چسبندگی پلاکهای باکتریایی ناصاف و دشوار میکند. این امر سرعت تشکیل پلاک و تبدیل آن به جرم سخت (تارتار) را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
- پیشگیری مؤثر از پوسیدگی دندان (کریز)
با حذف پلاکهای سطحی که حاوی باکتریهای عامل پوسیدگی هستند. همچنین با کاهش سرعت تشکیل مجدد آنها، خطر ایجاد حفرههای دندانی بهویژه در نواحی بین دندانی و اطراف لثه کمتر میشود.
- کمک به سلامت لثهها
سطح صیقلیشده دندان، محلی ایدهآل برای تجمع باکتریهای ایجادکننده التهاب لثه (ژنژیویت) نیست. بنابراین، این روش منظم میتواند از تورم، قرمزی و خونریزی لثهها جلوگیری کرده و به سلامت بافتهای پریودنتال کمک کند.
- کاهش قابل توجه بوی بد دهان (هالیتوز)
بسیاری از موارد بوی بد دهان ناشی از تجمع پلاک و بقایای غذایی روی سطح ناصاف دندانها و خط لثه است. این روش با حذف این عوامل، به رفع این مشکل کمک شایانی مینماید.
- تقویت مینای دندان
خمیرهای مورد استفاده حاوی فلوراید یا مواد تقویتکننده مینا هستند. این مواد به سطح دندان جذب میشود و آن را در برابر اسیدهای باکتریایی و پوسیدگی مقاومتر میسازند.
۲. مزایای زیبایی (زیباسازی و اعتمادبهنفس)
- حذف لکههای سطحی (اکسترنال)
بروساژ مؤثرترین روش برای از بین بردن لکههای ناشی از مواد رنگی مانند قهوه، چای، نوشابه، شراب قرمز، تنباکو و برخی ادویهها است. این کار درخشش و رنگ طبیعی دندانها را بازمیگرداند.
- ایجاد لبخندی روشنتر و درخشانتر
با زدوده شدن لایههای کدر و لکهها، نور بازتاب بهتری از سطح دندان پیدا میکند و ظاهری تمیزتر، سفیدتر و جذابتر به لبخند میبخشد.
- احساس تمیزی و تازگی بینظیر
صافی و درخشندگی ایجادشده پس از بروساژ، حس تمیزی عمیقی به بیمار میدهد که با مسواک زدن عادی قابلدستیابی نیست.
- آمادهسازی برای درمانهای زیبایی
بروساژ قبل از پروسههایی مانند بلیچینگ (سفید کردن)، لمینت یا باندینگ انجام میشود تا سطح دندان کاملاً تمیز و عاری از لکه باشد و نتیجه درمانهای زیبایی ماندگارتر و یکدستتر شود.
۳. صرفهجویی اقتصادی و زمانی
با پیشگیری از پوسیدگی و بیماری لثه، از نیاز به درمانهای پرهزینه و پیچیده در آینده مانند پرکردگیهای بزرگ، عصبکشی، درمان لثه یا ایمپلنت جلوگیری میکند. این یک روش سریع (حدود ۱۵-۲۰ دقیقه)، بدون درد و مقرونبهصرفه است.
بروساژ در منزل و مقایسه آن با بروساژ حرفهای در مطب
اصطلاح بروساژ گاهی بهطور عامیانه برای تمیزی دندانها در خانه استفاده میشود، اما در دندانپزشکی، بروساژ حرفهای یک پروسه کلینیکی کاملاً متفاوت و تخصصی است. درک تفاوت این دو، برای مراقبت صحیح از دندانها ضروری است.
بروساژ در منزل (استفاده از مسواک معمولی)
این همان روتین روزانه بهداشت دهان است که خود فرد انجام میدهد.
ابزار: مسواک (دستی یا برقی) و خمیردندان معمولی.
مکانیسم عمل: خمیردندانهای مصرفی خانگی حاوی سایندههای بسیار ملایم (مانند سیلیکا یا کربنات کلسیم) هستند که عمدتاً برای جدا کردن پلاک نرم و باقیمانده غذا طراحی شدهاند.
توانایی: قادر به حذف پلاکهای نرم و برخی لکههای بسیار سطحی است. اما قدرت کافی برای از بین بردن لکههای عمیقتر یا رسوبات سختشده را ندارد.
هدف: کنترل روزانه پلاک و حفظ بهداشت پایه. این اقدام، پیشنیاز ضروری برای سلامت دندان است ولی کافی نیست.
نتیجه: دندانهایی تمیز از نظر بهداشتی، اما ممکن است هنوز لکههای سطحی یا درخشندگی مطلوب را نداشته باشند.
بروساژ حرفهای در مطب
این یک درمان تخصصی است که توسط دندانپزشک یا بهداشتکار دندان انجام میشود.
ابزار: دستگاه چرخان کمسرعت (هندپیس) مجهز به کاپ لاستیکی یا برس مخصوص و خمیرهای ساینده قویتر (پروفیلکسی پست).
مکانیسم عمل: خمیرهای تخصصی مورد استفاده در مطب، دارای درجات مختلف سایندگی (گرید) هستند و ذرات ساینده آنها بزرگتر و مؤثرتر است. این خمیرها بهطور خاص برای زدودن لکههای سرسخت خارجی (اکسترنال) فرموله شدهاند.
توانایی: قادر به حذف مؤثر لکههای ناشی از قهوه، چای، تنباکو، شراب و برخی داروها است که سالها روی دندان تثبیت شدهاند. همچنین دسترسی به تمام سطوح دندان، حتی نواحی که با مسواک به سختی قابل تمیز کردن است را فراهم میکند.
هدف: ایجاد سطحی فوقالعاده صاف و صیقلی بر روی مینای دندان که دو هدف دارد:
- زیبایی: بازگرداندن درخشش و رنگ طبیعی دندان.
- پیشگیری: با ایجاد سطح صاف، چسبندگی پلاک و باکتری را برای هفتهها یا ماهها آینده به حداقل میرساند و روند تشکیل جرم را کند میکند.
نتیجه: دندانهایی براق، صاف، عاری از لکههای سطحی و با حس تمیزی بینظیر.
مراقبتهای بعد از بروساژ حرفهای دندان
پس از انجام این روش حرفهای در مطب دندانپزشکی، رعایت یکسری مراقبتهای ساده اما مهم، به حفظ نتایج درخشان و طولانیتر درمان کمک شایانی میکند. از آنجایی که بروساژ یک روش غیرتهاجمی است، این مراقبتها معمولاً ساده و کوتاهمدت هستند.
۱. مراقبتهای فوری بروساژ (۲۴ تا ۴۸ ساعت اول)
پرهیز از مواد رنگی (رژیم سفید): برای حفظ درخشش دندانها، حداقل در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول از مصرف مواد غذایی و نوشیدنیهای دارای رنگدانه شدید خودداری کنید. این موارد شامل:
نوشیدنیها: قهوه، چای سیاه، شراب قرمز، نوشابههای تیره، آبمیوههای صنعتی.
غذاها: سس سویا، سس گوجه، کاری، شکلات تلخ، میوههای تیره مانند بلوبری و انار.
سایر: سیگار و تنباکو.
رژیم غذایی نرم (در صورت حساسیت): ممکن است برخی افراد (بهویژه اگر مدت طولانیای جرمگیری یا بروساژ انجام نداده باشند) حساسیت خفیف و موقتی به سرما یا گرما را تجربه کنند. مصرف غذاها و نوشیدنیهای ملایم و با دمای متوسط در این دوره توصیه میشود.
عدم استفاده از دهانشویههای رنگی: از دهانشویههای حاوی کلرهگزیدین یا رنگهای تیره در این بازه زمانی استفاده نکنید.
۲. رعایت بهداشت دقیق و مستمر بروساژ
مسواک زدن منظم: همان روز درمان میتوانید دندانهای خود را با مسواک نرم و خمیردندان غیرساینده (ترجیحاً حاوی فلوراید) به آرامی مسواک بزنید. حفظ بهداشت برای جلوگیری از تشکیل سریع پلاک ضروری است.
نخ دندان روزانه: استفاده از نخ دندان یا مسواک بین دندانی را فراموش نکنید. سطح صیقلی دندان، رعایت بهداشت را آسانتر میکند.
استفاده از خمیردندان مناسب: برای حفظ صیقل و درخشش، میتوانید از خمیردندانهای مخصوص دندانهای حساس استفاده کنید.
۳. مراقبتهای بلندمدت برای حفظ نتایج بروساژ
مصرف مواد رنگی با احتیاط: پس از گذشت ۴۸ ساعت، در صورت مصرف مواد رنگی، سعی کنید این کار را با نی انجام دهید تا تماس مستقیم با دندانها کاهش یابد و بلافاصله پس از آن آب بنوشید یا دهان خود را شستشو دهید.
ترک سیگار: مصرف دخانیات، قویترین عامل ایجاد لکههای سرسخت است. ترک آن بهترین هدیه به سلامت و زیبایی دندانهای شماست.
معاینات منظم دندانپزشکی: برای حفظ سلامت و تمیزی دندانها، هر ۶ ماه یکبار برای معاینه و تمیزکاری حرفهای (که ممکن است شامل بروساژ مجدد باشد) به دندانپزشک مراجعه کنید.
۴. علائم غیرمعمول و نیازمند پیگیری
این روش به طور معمول نباید عوارض خاصی ایجاد کند. با این حال، در صورت تجربه هر یک از موارد زیر با دندانپزشک خود تماس بگیرید:
حساسیت شدید دندان که بیش از چند روز ادامه یابد.
درد یا ناراحتی لثه که بهبود نمییابد.
احساس زبری یا ناهمواری بر روی دندانها پس از چند روز (که ممکن است نشانه باقیماندن جرم باشد).
جمعبندی
در نتیجه، بروساژ دندان اگرچه درمانی ساده و کوتاهمدت است، اما فواید بلندمدت قابلتوجهی برای سلامت و زیبایی دهان به همراه دارد. این عمل با پیشگیری از تشکیل پلاک و جرم، به حفظ سلامت لثهها و کاهش احتمال پوسیدگی کمک میکند و با احیای درخشش طبیعی دندانها، اعتمادبهنفس فرد را افزایش میدهد.
تداوم نتایج آن مستلزم رعایت بهداشت دقیق روزانه و پرهیز نسبی از عوامل ایجاد لکه است. انجام دورهای بروساژ تحت نظر دندانپزشکان متخصص در کلینیک دندانپزشکی ارغوان کرج، سرمایهای هوشمندانه برای حفظ لبخندی سالم و جذاب است.
بدون نظر