مشکلات بعد از جراحی دندان عقل از جمله نگرانیهای رایج افرادی است که این جراحی را انجام میدهند. بعد از خارج کردن دندان عقل، ممکن است علائمی مانند درد، تورم، خونریزی، عفونت و بیحسی موقت در ناحیه جراحی تجربه شود. این امر میتواند تا حد زیادی طبیعی هستند و بخشی از روند بهبودی بدن محسوب میشوند.
با مراقبتهای دقیق و رعایت نکات بهداشتی، میتوان این مشکلات را به حداقل رساند و روند بهبودی را تسریع کرد. در این مقاله به بررسی انواع شایع و نادر مشکلات بعد از جراحی دندان عقل میپردازیم و راهکارهای مقابله با آنها را شرح میدهیم.
بعد از جراحی دندان عقل چه اتفاقی می افتد؟
بعد از جراحی دندان عقل، معمولاً تورم، درد و خونریزی خفیف در ناحیه جراحی تجربه میشود که نشانههای طبیعی روند بهبودی هستند. درد در روزهای اول به اوج خود میرسد و به تدریج با مصرف داروهای مسکن کاهش مییابد. ممکن است تورم در گونه و فک ایجاد شود که معمولاً تا یک هفته بهبود پیدا میکند. خونریزی کم در ۸ تا ۱۲ ساعت اول طبیعی است و به دلیل تشکیل لخته خون در محل جراحی رخ میدهد.
ممکن است بیحسی موقت در ناحیه لب یا زبان به دلیل نزدیکی عصبها تجربه شود، که معمولاً موقتی است. در برخی موارد نیز ممکن است قفل شدگی فک (تریسموس) به دلیل التهاب و آسیب به عضلات یا مفاصل ایجاد شود. همچنین لخته خون اگر از بین برود ممکن است باعث ایجاد حفره خشک (Dry Socket) شده و درد شدید ایجاد کند که نیاز به مراقبت پزشکی دارد.
روند طبیعی ترمیم بافتها و کاهش التهاب باعث رفع علائم طی چند روز تا یک هفته میشود. مهم است مراقبتهای پس از جراحی مانند پرهیز از استعمال سیگار، مصرف غذاهای نرم و استفاده از داروهای تجویزی رعایت شود. بدین طریق از عفونت دندان و مشکلات گوارشی بعد از آن، سایر عوارض و مشکلات بعد از جراحی دندان جلوگیری میگردد. در صورت بروز علائم هشدار مانند درد شدید، خونریزی زیاد، تب یا بیحسی طولانی، باید سریعاً به دندانپزشک مراجعه کرد.
مشکلات شایع بعد از جراحی دندان عقل
جراحی دندان عقل درگیر با عصب یا حتی جراحی دندانهای عقل نهفته میتواند با مشکلات و عوارض مختلفی همراه باشد که آگاهی از آنها به کاهش نگرانی و تسریع بهبودی کمک میکند. مشکلات شایع بعد از جراحی دندان عقل عبارتند از درد، تورم، خونریزی، عفونت و بیحسی موقت یا طولانی در ناحیه فک و صورت.
درد معمولاً از اولین ساعات بعد از جراحی شروع میشود و با مصرف مسکنها قابل کنترل است. تورم در گونه و فک به دلیل التهاب طبیعی بافتها رخ میدهد و با کمپرس سرد قابل کاهش است. خونریزی خفیف پس از عمل طبیعی است اما خونریزی شدید یا ممتد باید با دندانپزشک مطرح شود.
عفونت یکی از عوارض جدیتر است که باعث افزایش تورم، درد شدید، تب و بوی بد دهان میشود و نیازمند درمان آنتیبیوتیکی است. همچنین، گاهی آسیب به عصبهای صورت مثل عصب آلوئولار میتواند موجب بیحسی یا سوزنسوزن شدگی لب، چانه یا زبان شود. این موضوع معمولاً موقتی است اما ممکن است طولانی یا نادرانه دائمی شود.
حفره خشک (Dry Socket) نیز از مشکلات شایع است که به دلیل رفع لخته خون در محل جراحی ایجاد شود و باعث درد شدید میشود. رعایت دقیق مراقبتهای پس از جراحی، اجتناب از کشیدن سیگار و مصرف غذاهای نرم به کاهش این عوارض کمک میکند. در صورت بروز هرگونه خونریزی شدید، درد غیرقابل کنترل، تب، یا بیحسی ماندگار، برای جلوگیری از مشکلات بعد از جراحی دندان باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کرد.
مشکلات نادر ولی قابل توجه بعد از جراحی دندان عقل
مشکلات بعد از جراحی دندان عقل که نادر ولی قابل توجه هستند، شامل موارد زیر است:
- بیحسی یا آسیب عصبی
در برخی موارد، به خصوص اگر دندان عقل نزدیک عصبهای فک باشد، ممکن است به عصب آسیب برسد. این باعث بیحسی، سوزنسوزن شدگی یا حس مورموری لب، چانه یا زبان شود. این عارضه معمولاً موقتی است ولی ممکن است در موارد نادر دائمی باشد.
- قفل شدگی فک (تریسموس)
التهاب عضلات جونده یا آسیب به مفصل فک پس از جراحی میتواند باعث محدودیت باز و بسته کردن دهان شود. این مشکل معمولاً موقتی است ولی در صورت ماندگاری بیش از دو هفته نیاز به درمان دارد.
- حفره خشک (Dry Socket):
وقتی لخته خون در محل جراحی تشکیل نشود یا زود از بین برود، استخوان و عصب زیر محل جراحی بدون حفاظت میمانند. این امر درد شدیدی در این ناحیه ایجاد میکند و نیازمند درمان تخصصی است.
- عفونتهای عمیق و نادر
گسترش عفونت به بافتهای اطراف ممکن است به ندرت باعث آبسههای عمیق، مشکلات مفصل فکی یا حتی گسترش به مناطق نزدیکی مانند چشم شود. در این موارد برای جلوگیری از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارد.
این عوارض نادر است اما اهمیت آگاهی و مراجعه به موقع به دندانپزشک یا جراح را بسیار بالا میبرد تا از عوارض دائمی جلوگیری شود.
عفونت و تورم یکی از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل
عفونت و تورم یکی از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل است که معمولاً ۳ تا ۵ روز پس از عمل خود را نشان میدهد. علائم عفونت شامل درد شدید و افزایشی در محل جراحی، تورم بیش از حد و قرمزی ناحیه، خروج چرک یا ترشح بدبو، تب و دشواری در باز کردن دهان است. تورم معمولاً به دلیل التهاب بافتهای اطراف ناشی از جراحی است و در 2 تا 3 روز اول طبیعی است. اما اگر شدیدتر شود یا به نواحی دیگر گسترش یابد احتمال عفونت وجود دارد.
درمان شامل استفاده از داروهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن برای کاهش درد و تورم و آنتیبیوتیکهای تجویزی برای کنترل عفونت است. همچنین شستوشوی محل جراحی با دهانشویههای مخصوص ضدعفونی توصیه میشود. در موارد شدید که آبسه تشکیل شود، ممکن است نیاز به تخلیه جراحی باشد.
رعایت دقیق بهداشت دهان، پرهیز از مصرف دخانیات و غذاهای نرم به روند بهبودی کمک میکند. هرگونه علامت هشدار مانند تب بالا، افزایش درد یا تورم و ترشح چرک باید به سرعت توسط دندانپزشک بررسی و درمان شود تا از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل جلوگیری شود.
پیشگیری از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل
برای پیشگیری از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل، رعایت مراقبتهای خاصی پس از عمل ضرورت دارد که میتواند به بهبود سریعتر و کاهش عوارض کمک کند. ابتدا تا ۲۴ ساعت بعد از جراحی باید از شستشوی دهان، تف کردن و مصرف مایعات با نی خودداری کنید تا لخته خون در محل جراحی پایدار بماند.
مصرف غذاهای نرم و سرد مانند ماست، سوپ ولرم و پوره کمک میکند تا به ناحیه جراحی فشار وارد نشود. همچنین استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول به کاهش تورم و درد کمک میکند.
از دیگر نکات مهم، پرهیز از مصرف دخانیات و الکل حداقل به مدت ۴۸ ساعت بعد از جراحی است. زیرا این موارد روند بهبودی را کند میکند و احتمال عفونت را افزایش میدهند. استفاده از مسواک باید با احتیاط و دور از محل جراحی و بلافاصله پس از ۲۴ ساعت شروع شود تا از تجمع میکروب جلوگیری شود. همچنین استراحت کافی و اجتناب از فعالیت بدنی شدید موجب کاهش مشکلات بعد از جراحی دندان عقل و تورم و درد میشود.
در صورت بروز علائم خطرناک مانند خونریزی شدید، تب، افزایش درد یا تورم، و ترشح چرک باید فوراً به پزشک مراجعه کرد. رعایت منظم داروهای تجویزی مانند آنتیبیوتیکها و مسکنها نیز به جلوگیری از عفونت و کنترل درد کمک بزرگی میکند. این مراقبتها به کاهش عوارض شایع و نادر بعد از جراحی دندان عقل کمک موثری میکنند و روند بهبودی را تسریع مینمایند.
درمان مشکلات بعد از جراحی دندان عقل
درمان مشکلات بعد از جراحی دندان عقل شامل چندین مرحله و روش است که به کنترل درد، تورم و عفونت کمک میکند. ابتدا مصرف داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن به کاهش التهاب و درد کمک میکند.
در صورت وجود عفونت یا احتمال آن، پزشک معمولاً آنتیبیوتیک تجویز میکند که باید دقیقاً طبق دستور مصرف شود. برای پیشگیری از عفونت و کمک به بهبود زخم، استفاده از دهانشویههای ضدعفونی مانند کلرهگزیدین توصیه میشود.
در صورت تشکیل آبسه یا عفونت شدید، ممکن است نیاز به تخلیه جراحی و پاکسازی محل عفونت توسط دندانپزشک باشد. همچنین مراقبتهای خانگی مانند استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم، مصرف غذاهای نرم، پرهیز از مصرف دخانیات و اجتناب از فعالیتهای سنگین میتواند روند بهبود را تسریع کند. در رابطه با درد و تورم، استراحت کافی همچنین مصرف آب فراوان مفید است.
اگر علائم شدید شوند یا بهبود نیابند، مراجعه سریع به دندانپزشک ضروری است تا اقدامات درمانی تکمیلی انجام شود و از عوارض جدیتر جلوگیری گردد. رعایت کامل دستورات پزشک و مراقبت پس از جراحی نقش کلیدی در درمان موثر مشکلات بعد از جراحی دندان عقل دارد.
مراحل بهبودی روز به روز پس از جراحی دندان عقل
مراحل بهبودی روز به روز پس از جراحی دندان عقل به طور معمول به شرح زیر است:
- روز اول:
لخته خون در محل جراحی تشکیل میشود و خونریزی کم و درد آغاز میگردد. استفاده از کمپرس سرد و استراحت اهمیت دارد.
- روز دوم و سوم:
درد و تورم به اوج خود میرسد، که طبیعی است. مسکنهای تجویزی کمک میکنند و باید از فعالیتهای سنگین پرهیز کرد.
- روز چهارم تا هفتم:
درد و تورم به تدریج کاهش مییابند؛ ممکن است بخیهها در این مدت کشیده شوند یا جذب شوند اگر از نوع جذبی باشند.
- یک هفته تا دو هفته:
کبودی احتمالی صورت شروع به بهبود میکند و سفتی فک کاهش مییابد. فعالیتهای روزمره به تدریج از سر گرفته میشود.
- دو هفته به بعد:
اغلب بهبودی کامل رخ میدهد اما در برخی افراد ممکن است بهبودی کامل چند هفته طول بکشد. مراقبتهای بهداشتی و پرهیز از دخانیات بسیار موثر است.
رعایت نکات مراقبتی مانند پرهیز از غذاهای سفت و تند، و استفاده منظم از داروهای تجویزی، سرعت روند بهبودی را افزایش میدهد. در صورت بروز درد شدید، خونریزی زیاد یا علائم عفونت برای پیشگیری از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل باید سریعا به دندانپزشک مراجعه کرد.
چه مراقبتهای دهانی را روزانه باید انجام دهم؟
مراقبتهای دهانی روزانه که باید انجام شود شامل موارد زیر است:
- حداقل دو بار در روز استفاده از مسواک به مدت دو دقیقه با مسواک نرم و خمیردندانی حاوی فلوراید برای پاکسازی پلاک و باکتریها از روی دندانها و زبان.
- استفاده روزانه از نخ دندان حداقل یک بار به ویژه شبها برای تمیزی فضای بین دندانها که مسواک به آنجا نمیرسد و جلوگیری از پوسیدگی بین دندانی.
- شستشوی دهان با آب یا دهانشویههای ضدعفونیکننده به منظور کاهش باکتریها و حفظ طراوت دهان.
- پرهیز از مصرف غذاها و نوشیدنیهای شیرین، اسیدی و چسبناک که سبب پوسیدگی دندان میشوند.
- مصرف مقدار کافی آب برای شستشوی دهان از باقیماندههای غذایی و جلوگیری از خشکی دهان.
- مراجعه منظم به دندانپزشک حداقل سالی دو بار برای معاینه، جرمگیری و پیشگیری از بیماریهای دهان و دندان.
- اجتناب از سیگار و دخانیات که باعث آسیب به لثهها و افزایش خطر بیماریهای دهان و دندان میشود.
رعایت این مراقبتها سلامت دهان و دندان را بهبود میبخشد و از بروز مشکلات شایع مانند پوسیدگی، عفونت و التهاب لثه جلوگیری میکند.
چه موقع برای درمان مشکلات بعد از جراحی دندان عقل به دندانپزشک مراجعه کنم؟
باید به دندانپزشک مراجعه کنید اگر پس از جراحی دندان عقل هر یک از این علائم را تجربه کردید:
- درد شدید و افزایشی که با مصرف داروهای مسکن بهبود نمییابد.
- تورم شدید یا ورم فک، گونه یا گردن که با گذشت چند روز کاهش نمییابد یا بدتر میشود.
- خونریزی شدید یا خونریزی که پس از 24 ساعت ادامه داشته باشد.
- ترشح چرک، بوی بد دهان یا تب که نشانه عفونت هستند.
- ناتوانی در باز کردن دهان (قفل شدن فک) یا درد شدید هنگام باز کردن آن.
- بیحسی، سوزنسوزن شدگی یا بیحسی ماندگار لبها، چانه یا زبان.
- احساس فشار یا درد شدید در ناحیه جراحی که روز به روز افزایش یابد.
- هر گونه علامت ناگهانی مانند تورم گردن یا دشواری در تنفس.
در این شرایط ضروری است که سریعاً به دندانپزشک یا جراح فک و صورت مراجعه کنید. در این صورت معاینه و درمان فوری صورت گیرد و از عوارض جدیتر و از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل جلوگیری شود.
جمعبندی
مشکلات بعد از جراحی دندان عقل ممکن است از درد و تورم معمولی تا عفونت و آسیب عصبی متغیر باشد. با این حال رعایت نکات مراقبتی پس از جراحی و مراجعه به موقع به دندانپزشک، بخش اعظم این عوارض قابل کنترل و درمان است. آگاهی از نشانههای هشداردهنده و اقدام به موقع میتواند از بروز عوارض جدیتر جلوگیری کند.
بهترین راه برای داشتن تجربهای کمعوارض، پیروی از دستورات پزشک و مراقبت دقیق از محل جراحی است که به بهبود سریعتر و سلامت دهان و دندان کمک میکند. کلینیک دندانپزشکی ارغوان کرج یکی از بهترین کلینیکهای دندانپزشکی است که برای پیشگیری از مشکلات بعد از جراحی دندان عقل توصیه میشود به متخصصین این مرکز مراجعه کنید.
بدون نظر